Rust in de klas door duidelijke afspraken
Terwijl het landelijke mobieltjesverbod in januari 2024 veel scholen voor nieuwe uitdagingen stelde, was het voor ONC Clauslaan in Zoetermeer eigenlijk business as usual. "Eigenlijk hadden wij al vóór de landelijke invoering van het mobieltjesverbod een duidelijke visie op telefoongebruik binnen school," vertelt Rik Zwart, adjunct-directeur van de school. Door hun unitstructuur werken ze al jaren met mobielvrije zones, duidelijk aangegeven met stickers boven de deuren.
Voor docent Claudia Bouwman, die al acht jaar op de school werkt, is het een vanzelfsprekendheid geworden. "Alle acht jaar dat ik hier werk is het voor de leerlingen heel normaal dat mobieltjes niet zijn toegestaan op de units," zegt ze. Die gewenning blijkt een groot voordeel te zijn geweest toen het landelijke beleid werd ingevoerd.
Concrete regels, duidelijke gevolgen
De praktische uitvoering is bewust eenvoudig gehouden. Leerlingen nemen geen tas mee naar de lesruimtes, waardoor telefoons daadwerkelijk in de kluizen blijven en niet stiekem in tassen verdwijnen. "Wanneer een leerling tijdens lestijd op zijn mobiele telefoon zit of wij zien de telefoon in bijvoorbeeld een etui of broekzak zitten, leveren de leerlingen hun telefoon in bij de betreffende docent," legt Claudia uit. "De docent levert deze telefoon aan het eind van de les in bij de unitcoördinatoren en zij bewaren de telefoon tot half vijf in een kluis."
Die consequentie werkt, blijkt uit een onverwachte bevestiging. Rik vertelt: "Een leuke bevestiging kregen we tijdens de jaarlijkse kluizencontrole van de politie. Zij gaven aan dat het hen opviel hoeveel mobiele telefoons zij in de kluizen aantroffen. Volgens de politie was dit een opvallend verschil met andere middelbare scholen in Zoetermeer."
Het effect in de praktijk
De rust die het oplevert is merkbaar in elke les. "De leerlingen hebben meer rust. Zij kunnen zich beter focussen," zegt Claudia. "Tijdens de uitleg van de docent is de laptop van de leerlingen dicht, waardoor zij alle aandacht hebben voor de docent." Voor haar collega's betekent het vooral dat er minder energie nodig is voor het handhaven van regels tijdens de les zelf.
Ook ouders en leerlingen reageerden begripvol op het beleid. "De meeste ouders waarderen dat de school duidelijke kaders biedt en dat de focus tijdens lestijd volledig op leren ligt," merkt Rik op. Voor leerlingen voelde de landelijke maatregel niet als een nieuwe beperking, maar als voortzetting van bekende afspraken.
Verder dan alleen verbieden
Maar een verbod is natuurlijk niet het eindpunt. "Een telefoon verbieden tijdens de les betekent niet dat we het gesprek over digitaal gedrag uit de weg gaan," benadrukt Rik. Mediawijsheid krijgt aandacht via mentorlessen over online gedrag, sociale media en digitale weerbaarheid. Daarnaast werken leerlingen met Chromebooks, verschillende educatieve apps en maken ze kennis met nieuwe technologieën in het eigen Innovatorium, waar ze ervaring opdoen met virtual reality, robotica en andere innovaties.
"Ons doel is niet alleen om afleiding tijdens de les te beperken, maar ook om leerlingen te leren bewust, kritisch en verantwoord met technologie om te gaan," vat Rik samen.
Advies voor andere scholen
Voor scholen die dit nog overwegen heeft Claudia een duidelijke boodschap: "Doen! Zorg wel dat er draagvlak en kracht is bij het docententeam, het is belangrijk om het met zijn allen te dragen." Rik vult aan: "Zorg vooral voor duidelijkheid en consequentie. Een regel werkt alleen als leerlingen, ouders en medewerkers precies weten wat er verwacht wordt. Tot slot is het belangrijk om uit te leggen waarom je deze keuzes maakt: niet om leerlingen iets af te nemen, maar om rust, aandacht en goed onderwijs te bevorderen."
