Wat maakt een school tot een plek waar kinderen zich echt veilig voelen? Op Kindcentrum De Entree in Zoetermeer hebben ze het antwoord gevonden in drie kernwaarden die de basis vormen voor alles wat ze doen. "Veiligheid, vertrouwen en plezier staan centraal bij onze visie en ambities," vertelt directeur Jerremey Schutte. "In een veilige omgeving durven kinderen zichzelf te zijn, fouten te maken en zich te ontwikkelen."
Die aanpak werkt uitstekend. In juni kreeg De Entree tijdens een audit het predikaat 'voorbeeldschool' voor hun schoolklimaat. De auditeur omschreef de school als "een fijne plek waar leerlingen graag komen en zich gezien voelen door de leerkrachten." Voor Jerremey en zijn team is dit de bevestiging van jaren investeren in sociale veiligheid.
Preventie als uitgangspunt
"Wij richten ons vooral op gewenst gedrag door daar aan de voorkant veel tijd en aandacht aan te besteden," legt Jerremey uit. "Naast rekenen en taal moet je de kinderen ook aanleren hoe ze zich gedragen." Duidelijke gedragsverwachtingen, heldere structuur tijdens instructies, groepsafspraken, gouden en zilveren weken en vooral veel feedback op goed gedrag vormen de basis van deze aanpak.
Wanneer kinderen zich niet aan de regels houden, volgt de school consequent de afspraken uit hun gedragsprotocol. "Kinderen hebben behoefte aan duidelijke kaders," benadrukt de directeur. "Wanneer leerlingen niet consequent worden begrensd of wanneer de regels bij leerkracht A en B verschillen, kan er een onveilige situatie ontstaan." Sinds het protocol er ligt, ondersteund door trainingen van Kees van Overveld, ziet het team echt verschil. "Verwachtingen worden vooraf duidelijk besproken, er wordt feedback gegeven wanneer dit niet juist verloopt en er is indien nodig een consequentie. Hierdoor is er nu een goed pedagogisch klimaat in alle groepen."
KWINK als verbindende factor
Voor sociale-emotionele ontwikkeling zet De Entree in op de methode KWINK. "Met KWINK leren kinderen emoties herkennen en benoemen, waardoor hun emotiewoordenschat groeit," aldus Jerremey. De methode helpt kinderen ook bij het aanleren van gewenst gedrag, zoals samenwerken, communiceren en respectvol omgaan met elkaar.
De kracht van KWINK zit in de verbinding tussen school en thuis. Kinderen krijgen materialen mee naar huis zoals het emotiewiel en de koelkastposter, zodat ouders thuis kunnen aansluiten bij wat op school wordt geleerd. Ouders worden elke periode geïnformeerd over het KWINK-thema en krijgen ideeën voor thuisactiviteiten zoals samen rustmomenten creëren, complimenten geven en gevoelens herkennen en bespreken. "Zo spreken school en thuis dezelfde taal rondom emoties en gedrag".
Een expertgroep die het onderwerp levend houdt
Sociale veiligheid is bij De Entree geen bijzaak, maar professioneel georganiseerd. Mariska van Dijk, coördinator sociale veiligheid, is de drijvende kracht achter dit succes. Zij begeleidt alle leerkrachten op het gebied van pedagogisch handelen en is tevens de kindcoach die individuele leerlingen ondersteunt aan de hand van een hulpvraag.
Daarnaast bestaat de expertgroep uit verschillende specialisten. De vertrouwenspersoon stelt zich jaarlijks voor in alle groepen en is tegelijk coördinator identiteit, waardoor alle kinderen en ouders haar kennen. Ook leerkrachten uit verschillende bouwen en de intern begeleider maken onderdeel uit van de expertgroep. "De expertgroep stelt kwaliteitskaarten op met duidelijke afspraken en deze worden met regelmaat onder de aandacht gebracht en besproken," vertelt Jerremey.
Een protocol op papier is nog geen levende cultuur. "Met regelmaat stelt de expertgroep tijdens een teamworkbijeenkomst of studiedag een onderwerp centraal," legt Jerremey uit. "Leerkrachten worden dan geïnspireerd of we bespreken aan de hand van een casus hoe er is gehandeld. Hierdoor blijven we dezelfde taal spreken."
Ouders als partners in het proces
"In de afgelopen jaren hebben we diverse bijeenkomsten georganiseerd om ons gedragsprotocol met ouders te bespreken," legt de directeur uit. "Op deze manier neem je ouders mee in het proces en leer je dezelfde taal spreken." Wanneer een kind ongewenst gedrag vertoont, worden ouders hiervan op de hoogte gesteld, zodat school en thuis samen kunnen optrekken.
Ben je benieuwd naar het klimaat op de school van jouw kind? Dan heeft Jerremey een praktische tip: "Sluit aan bij uitstapjes, kom helpen bij een fietsles of ondersteun tijdens het paasontbijt. Wanneer je af en toe in de school bent voel je de sfeer in de groep. Heb je daarna twijfels? Ga open het gesprek aan met de leerkracht en deel je zorgen. Samen kunnen jullie dan bekijken waar dit gevoel vandaan komt en wat er nodig is."
