Met trots kijk ik naar de publicatie van Kennisnet over ons AI beleidskader Een resultaat van gezamenlijke inspanning, scherpe gesprekken en de bereidheid om samen te zoeken in een thema dat continu in beweging is.
Mijn dank gaat uit naar alle collega’s die hieraan hebben bijgedragen. Jullie betrokkenheid, professionaliteit en kritische blik hebben dit document gemaakt tot wat het nu is. Ook wil ik de externe partners bedanken die met ons hebben meegedacht, gespiegeld en verdiept. Juist die combinatie van binnen en buiten maakt dat we niet alleen iets hebben opgeschreven, maar echt samen hebben doordacht.
Wat mij betreft zit de kracht van deze publicatie niet alleen in wat er staat, maar vooral in hoe we het hebben ingericht.
Heldere en praktische afspraken
We hebben er bewust niet voor gekozen om een dichtgetimmerde gedragscode te maken. In plaats daarvan hebben we gewerkt met heldere, praktische richtlijnen die houvast geven, maar tegelijk ruimte laten voor professionele afwegingen en schoolspecifieke keuzes. (Kennisnet)
Dat betekent: centrale principes waar we als organisatie voor staan — én ruimte voor scholen om dit te vertalen naar hun eigen onderwijspraktijk. Want juist daar, in de klas en in het team, krijgt AI betekenis.
De richtlijnen zelf zijn bewust praktisch en dichtbij gehouden.
Uitgangspunten zoals:
- je blijft altijd zelf verantwoordelijk voor je output
- je werkt zorgvuldig met (persoons)gegevens
- je maakt bewuste keuzes in tools
- en je blijft jezelf ontwikkelen in een veld dat razendsnel verandert (Kennisnet)
Dat lijkt misschien vanzelfsprekend, maar precies daar zit de kern: AI is geen vervanging van professioneel handelen — het vraagt er juist méér van.Tegelijkertijd is dit geen eindpunt. Eerder een stevig tussenstation.
Want het gesprek over AI in het onderwijs is niet af — en zal dat voorlopig ook niet zijn.
We bewegen ons in een spanningsveld
Aan de ene kant biedt AI ongekende kansen: het kan bijdragen aan onderwijskwaliteit, differentiatie en creativiteit. Het ondersteunt docenten bij voorbereiding en feedback en kan leerlingen helpen bij het ontwikkelen van ideeën en taalvaardigheid. (AI Insider)
Aan de andere kant zijn er terechte vragen en zorgen.
AI kan hallucineren. Het kan vooroordelen bevatten. Het kan ons denken versimpelen of zelfs lui maken. En misschien nog wel belangrijker: het kan ertoe leiden dat we onze lat steeds verder verhogen — waardoor de tijdswinst die we verwachten, juist onder druk komt te staan.
De kern zit wat mij betreft in balans.
Kansen benutten, zonder de regie uit handen te geven.
Gebruik maken van technologie, zonder het kritische denken los te laten.
Daarmee sluiten we aan bij een bredere beweging. Zowel nationaal als Europees wordt benadrukt dat AI in het onderwijs alleen waarde toevoegt als het bewust en verantwoord wordt ingezet, met aandacht voor ethiek, transparantie en menselijke regie. (Kennisnet)
De recente Europese richtlijnen voor het gebruik van AI door leerkrachten onderstrepen datzelfde uitgangspunt: AI moet de mens ondersteunen — niet vervangen — en vraagt om professionele oordeelsvorming, ethisch bewustzijn en blijvende ontwikkeling.Het is mooi om te zien dat ons beleidskader daar naadloos op aansluit. Niet omdat we iets “af hebben”, maar omdat we de juiste richting te pakken hebben.
We blijven leren.
We blijven het gesprek voeren.
En we blijven samen bouwen aan onderwijs dat toekomstgericht is — met technologie als middel, niet als doel.
